Klimaatbeleid in een jasje van verdienvermogen of bestaanszekerheid
Nu klimaatbeleid minder populair is, kan het dan misschien beter verpakt worden in een economisch jasje zoals concurrentievermogen, bestaanszekerheid of strategische onafhankelijkheid?
Zeker sinds de oorlog in Oekraïne de energieprijzen drastisch stegen, kwamen de economische ‘neveneffecten’ van verduurzaming steeds meer in beeld. Yvonne Hofs van de Volkskrant ziet daar wel wat in. “Belangrijke successen van het klimaatbeleid, zoals de energiecoöperaties, de salderingsregeling, of windmolens met omwonenden als aandeelhouders, gaan nu eenmaal via de portemonnee.” Miel Janssen van WattNu ziet die betere toekomst voor coöperaties nu al: “Nieuwe wetgeving geeft coöperaties meer ruimte, ook in de warmtevoorziening. Dus verduurzaming kan dan nog meer van onderaf worden georganiseerd.”
Toch moet je uitkijken met die nieuwe ‘verpakking’ van klimaatbeleid, zegt Cor de Horde van het Financieele Dagblad: “Als je bijvoorbeeld wil dat de EU strategisch onafhankelijk wordt van landen als Rusland of China betekent dat niet automatisch meer duurzame energie.” Hij verwijst naar de VVD die meer olie en gas uit de Noordzee wil. Hij vindt links juist weer hypocriet, want die wil geen aardgas uit de Noordzee. “Maar tegelijk halen we nu LNG uit de VS, dat wordt gewonnen met fracking. Dat is bijna vervuilender dan steenkolen!” Er is nog wel hoop voor duurzame energie in de EU: “Want de EU heeft zelf te weinig fossiele grondstoffen om die onafhankelijkheid te realiseren.”
Of verduurzaming via deze omweg in de nabije toekomst mag rekenen op minder zigzagbeleid wagen de drie parlementair journalisten te betwijfelen. Uijtewaal wijst op de grote onervarenheid van veel Kamerleden, en Hofs op het gevaar dat GL/PvdA klimaatbeleid bij formatiebesprekingen wel eens kan ‘uitruilen’ tegen onderwerpen die de andere partijen belangrijker vinden. Cor de Horde zegt zelfs: “Consistent beleid bestaat niet. Iedereen roept om consistent beleid, maar dan vooral voor zichzelf. Want consistent beleid zou nu betekenen: de warmtepomp blijft niet verplicht, en de salderingsregeling blijft afgeschaft worden.”
Tenslotte wordt vanuit het kijkerspubliek nog geopperd dat het tijd is voor een Klimaatakkoord 2.0, zodat ook voor de politiek duidelijker wordt wat het maatschappelijke middenveld wil. De meningen zijn verdeeld. Rosa Uijtewaal: “Een update is wel hard nodig, maar wat vooral nodig is: het nieuwe kabinet moet knopen doorhakken.”