‘Van welk duurzaam initiatief wordt je vrolijk?’ Met die vraag gaat podcastmaker Bert ter Hoeve langs bij bekendere Nederlanders. Met een tip op zak gaat hij op pad voor een reportage ter plaatse en hoort de verhalen van mensen die eigenhandig de wereld mooier, schoner en eerlijker maken.
Zo beland hij via bouwkundige Bob Sikkes bij stichting mevrouw Meijer, via wetenschapsjournalist Anna Gimbrère bij De KoffiePod op waterstof en via Erik van Muiswinkel bij Hotel Bent. Met aanstekelijk enthousiasme vertellen de initiatiefnemers over hun projecten en hoe zij deze van de grond hebben gekregen. De eerste afleveringen van het tweede seizoen de Van Onderopcast zijn nu te beluisteren via het podcastkanaal Woest Optimistisch.
Nederland is een festivalland. Uit het niets verrijzen door het hele land tijdelijke dorpen, met alle uitdagingen die daarbij horen. Zo ook op Vlieland, als het jaarlijkse festival Into The Great Wide Open (ITGWO) 5000 bezoekers naar het eiland trekt. Dé plek om nieuwe dingen uit te proberen, ook op het gebied van duurzaamheid en milieu, aldus Joost Oomen, schrijver, theatermaker en vriend van het festival. Op zijn suggestie praten we met Daan Stigter van Lab Vlieland, die met zijn team het festival groen, groener, groenst aan het maken is. Hij beschouwt ITGWO als proeftuin voor een nieuwe wereld. Zijn doel: alles wat schadelijk en vervuilend is, eruit organiseren.
Luister deze aflevering
“Leuk dat je luistert naar de Van Onderopcast. Het podium voor positieve verhalen van mensen die de wereld eigenhandig, duurzamer, rechtvaardiger en mooier maken.
Ik denk dat ik me zorgen maak en verantwoordelijk voel. En in deze rijkdom die we hier in Nederland hebben, vind ik dat we dat privilege ook echt in moeten zetten om te sleutelen aan een toekomstbestendige wereld voor iedereen.
Schrijver, dichter en theatermaker Joost Oomen wijst podcastmaker Berta Hoeven de weg op Into the Great Wide Open.
Ja, je stamt een heel dorp uit de grond. Dan kun je daar ook, als je dat dan toch zo spontaan laat ontstaan, dan kun je ook nieuwe dingen uitproberen die er nog eerder niet waren. En dus ook op het gebied van duurzamerheid en milieu.
Een festival op Vlieland die groen, groener, groenst georganiseerd wordt. Een verhaal dat woestoptimistisch stemt.
Joost, we staan hier achter de dijk, achter de zee, de Waddenzee. We zijn hier op Vlieland op Into the Great White Open. Wat is nou de magie van zo'n festival?
Kijk, heel veel festivals zijn natuurlijk heel bijzonder. En het is fijn dat er kunstfestivals bestaan en dat er dan opeens uit het niets een heel[…]”
Waarom zou je het verbeteren van je wijk laten uitbesteden door de gemeente, als je het als bewoners zélf net zo goed - en waarschijnlijk beter - kunt? In Rotterdam werkt de Afrikaanderwijk Coöperatie aan een inclusieve wijkeconomie. Betaald werk als het inzamelen van afval van de markt, heeft de coöperatie via het right to challenge succesvol overgenomen. Daarnaast maken de Wijkkeuken voor catering, het Wijkatelier waar kleding wordt gemaakt en een consultancybureau onderdeel uit van de coöperatie. Op basis van gedeelde verantwoordelijkheid en radicale gelijkwaardigheid verdienen nu zo’n tachtig mensen een inkomen en is er meer zeggenschap, betrokkenheid en samenhang in de wijk.
Wetenschapsjournalist Anna Gimbrère wil mensen die werken aan verduurzaming meer naar voren schuiven, zo vertelde zij op de afgelopen editie van het New Energy Forum in Groningen. “Het valt me dat die techneuten hier in Groningen allemaal zo bescheiden zijn en dat is een hele mooie eigenschap maar ik wil zíen wat er gebeurt.” In de praktijk ziet zij gelukkig al veel initiatieven waar ze vrolijk van wordt. Met name de ontwikkelingen op gebied van waterstof hebben haar belangstelling. Laten ze daar in Groningen nu een mooi voorbeeld van hebben: de barista’s van De KoffiePod zetten hun duurzame koffie met behulp van de waterstofinstallatie van René Wit van WeDoubleYouEnergy.
Als je hoteleigenaar Karin Bruers vraagt waarom zij zich inzet om haar bedrijf zo duurzaam mogelijk te runnen, is het antwoord voor haar eenvoudig: “Het moet.” Ze heeft haar hotel met nul emissie gebouwd en in de bedrijfsvoering trekt ze duurzaamheid overal in door. Op de menukaart van Hotel Bent staan daarom louter plantaardige gerechten. En die vallen goed in de smaak, ook bij cabaretier Erik van Muiswinkel, die voor een try-out in het hotel is. “Het klimaat gaat me aan het hart maar ik ben geen activist,” vertelt hij. “Waarom ik nog wel enigszins optimistisch ben, is omdat er zoveel mensen zijn die zich er zo voor inspannen.”
De traditionele bouw is een van de grootste uitstoters van CO2. En hoewel er duurzamere alternatieven als biobased bouwen opkomen, is het wat Wilma Kempinga van stichting Mevrouw Meijer betreft het duurzame om zorgvuldig om te gaan met geld en materialen. “Als je de bestaande fundering en casco hergebruikt, scheelt dat 30-50% qua CO2 uitstoot,” vertelt zij in de Van Onderopcast. Daarbij zijn scholen onderdeel van de geschiedenis. Ze zijn vaak voor meerdere generaties van emotionele waarde en verweven met de buurt. Ook om die redenen zou er veel vaker gekozen moeten worden voor renovatie.” Bouwkundige Bob Sikkes, bekend van het programma Kopen zonder Kijken, sluit zich daar bij aan: “Slopen is onverstandig vanuit duurzaamheidsoogpunt, dat is een feit. Maar belangrijker nog vind ik dat ons erfgoed behouden blijft.”
Pioniers stuiten nog wel eens op sceptische reacties. Zo ook Wouter van Eck, die 15 jaar geleden een voedselbos startte. Journalist Sinan Can heeft de ontwikkeling van voedselbos Ketelbroek gevolgd: “Je start iets zonder dat je weet hoe dat verder zal verlopen maar gaandeweg heeft het andere mensen ertoe aangezet ook een voedselbos te beginnen. Dan is het weliswaar een project van de lange adem maar wat het teweeg brengt, is fantastisch.” Op een van de laatste plukochtenden vertelt Wouter van Eck over de weg die hij heeft afgelegd. Zo paste het voedselbos bijvoorbeeld niet in de regelgeving. “Is het landbouw? Is het natuur? Het is toevallig allebei. Inmiddels is er een gewascode voor voedselbos agrariërs, dat scheelt een hoop gedoe. Het is emancipatie van buitenaf het systeem in,” vertelt hij in de Van Onderopcast.
Warmtenetten zijn een duurzaam alternatief voor stoken op gas. Met name voor huishoudens die kampen met hoge energierekeningen en nauwelijks de ruimte hebben om zelf te investeren in duurzame en beheersbare oplossingen, is een betrouwbare, betaalbare en collectieve warmtevoorziening van groot belang. Toch verloopt de aanleg van warmtenetten moeizaam. Iets wat ook meteoroloog Gerrit Hiemstra aan den lijve ondervindt bij het warmtenet wat hij samen met dorpsgenoten van de grond probeert te krijgen in Balk. In Didam hebben ze zo'n warmtenet van de grond gekregen. Robin Sommers van woningcorporatie Plavei en Marije Schulten van de gemeente vertellen hoe ze dat voor elkaar hebben gekregen.
Luister naar deze aflevering
Voor chef-kok Nadia Zerouali is het niet meer dan logisch om zoveel mogelijk plantaardig te koken. “Duurzaam eten is heel belangrijk maar het moet in de eerste plaats natuurlijk vooral lekker zijn.” Zij is daarom enthousiast over de nieuwe veldbonendip Favamole: “Gemaakt door iemand die zijn cultuur heeft meegebracht, als stadsboer iets heel logisch heeft gemaakt én wat op te schalen is.”
Andres Jara en Edwin Sander van Favamole hebben een duidelijke missie: “Wereldse smaken creëren met lokale producten als veldbonen, die tegelijkertijd de capaciteit hebben om de bodem te herstellen.”
“Je weet gewoon als topsporter dat je voetafdruk heel groot is, dus je geeft niet het goede voorbeeld.” Aan het woord is Diede de Groot, meervoudig kampioen rolstoeltennis. Recent deed zij mee aan Sportploeg voor de Eeuw, een educatieprogramma voor topsporters die zich willen inzetten voor verduurzaming van de sportsector en daarbuiten. Daar heeft ze veel geleerd over klimaatverandering, iets wat ze tijdens toernooien aan den lijve ondervindt. Doen wat binnen je mogelijkheden ligt, daar pleit Diede voor. En een mooi voorbeeld daarvan vindt zij tennisvereniging Attila in Utrecht. Nicole van Jaarsveld en Uriël Lobbrecht, leden van de duurzaamheidscommissie hebben als motto: think global, act local. Door alle concrete acties die zij hebben ondernomen, is de club niet alleen flink vergroent, maar zijn zij uitgegroeid tot duurzaamheidsvraagbaak van hun club.
De komende weken worden meer afleveringen gepubliceerd, waaronder met journalist Sophie Hilbrand en oud-commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp. Daarnaast vind je op ons podcastkanaal Woest Optimistisch meer positieve voorbeelden en verhalen van o.a. De Duurzaamheidstransitie. Al deze verhalen vertegenwoordigen een krachtige beweging vanuit de samenleving. Een beweging die koers zet naar een duurzame toekomst. Het NKP versterkt deze positieve geluiden door deze breed onder de aandacht te brengen, zowel in de media, als via onze podcast en op De Top van Onderop.
Nieuws Projecten Kijk & luister Publicaties Over ons Contact
Geen belangrijke updates missen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.
Inschrijven
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.
Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.
Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.
Deze cookies worden gebruikt om statistieken te meten over het gebruik van de website (bijvoorbeeld via Google Analytics, Siteimprove of Matomo) en voor externe videodiensten zoals YouTube of Vimeo. Hiervoor maken wij gebruik van diensten van derde partijen. Deze cookies worden alleen geplaatst na jouw toestemming.
Jouw keuze aanpassen? Dat kan op elk moment via de cookie-instellingen in de footer.